26 Ağustos 1984 gecesi Wanheimer Straße 301 adresinde meydana gelen yangında, aralarında henüz 52 günlük bir bebeğin de bulunduğu 7 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Hayatını kaybedenler arasında Ferdane Satır (40), Çiğdem Satır (7), Ümit Satır (5), Songül Satır (4), Zeliha Turhan (18), Rasim Turhan (18) ve 52 günlük Tarık Turhan bulunuyordu.
Dönemin hukuki sürecinde olayın ırkçı boyutunun yeterince araştırılmadığı ve olayın adi suç kapsamında değerlendirildiği eleştirileri yıllar boyunca gündemde kaldı. Satır ailesinin yaşadığı yangın, Almanya’da daha sonraki yıllarda yaşanan Mölln ve Solingen saldırılarından önce gerçekleşen en acı ırkçı saldırılardan biri olarak hafızalarda yer aldı.
1980’li yıllarda Almanya’da yükselen yabancı düşmanlığı ve Türk karşıtı söylemler, ülkedeki göçmen toplumunda büyük endişeye yol açtı. Duisburg’daki yangın da bu dönemin karanlık olaylarından biri olarak tarihe geçti.
Yangının ardından dönemin Kuzey Ren Vestfalya Başbakanı Johannes Rau olay yerine gelerek aileye ve Türk toplumuna taziyelerini iletti.
Anıları yaşatılıyor
Yangının meydana geldiği bina 1996 yılından bu yana DİTİB Duisburg Türk İslam Cemiyeti tarafından kullanılıyor. Cemiyet, yıllardır yangında hayatını kaybedenleri unutturmamak amacıyla arşiv görüntüleri, belgeler ve fotoğraflarla çeşitli anma çalışmaları gerçekleştiriyor.
2019 yılında kurulan “Initiative 26 August 1984 Duisburg” ise saldırının ırkçı yönünün yeniden araştırılması ve mağdur ailelerin haklarının gündeme getirilmesi için çalışmalar yürüttü. Bu girişimlerin ardından 2023 yılında DİTİB Duisburg binasının cephesine olayın anısına bir plaket yerleştirildi.
DİTİB Duisburg Wanheimerort tarafından yapılan açıklamada, “42 yıl sonra bugün bu ırkçı saldırıyı unutmuyor, kaybettiğimiz insanlarımızı aynı günkü acıyla rahmetle anıyoruz” ifadelerine yer verildi.
Anı ve buluşma merkezi
DİTİB Duisburg Wanheimerort, binanın bir bölümünü anı ve buluşma merkezi/müze olarak düzenlemek üzere çalışmalar başlattı. Bu kapsamda Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti ve Duisburg Belediyesi’ne başvuruda bulunuldu. Başvurunun sonucu bekleniyor.
Amaç, 26 Ağustos 1984’te hayatını kaybeden 7 insanın anısını yaşatmak, olayın tarihsel gerçekliğini gelecek nesillere aktarmak ve ırkçılığın toplumda bıraktığı acı izleri unutturmamak.
Kaynaklar
1 – 1984 Duisburg Yangını
1984 yangını (DİTİB DUİSBURG Wanheimerort’un arşivlerden derlediği görüntülerle hazırladığı video; arşiv görüntüleri WDR’e ait olup 30.05.2009 tarihli copyright onayıyla DİTİB Duisburg tarafından yayınlanmaktadır).
https://www.youtube.com/watch?v=KXNRZqp9sDg&t=51s
2 – 1980’lerde toplumsal iklim
https://www.youtube.com/watch?v=O1XE_riZGyU&t=13s (3:36- 4:52) Bina tarihi ile ilgili makale:
http://www.ditibduisburg.org/bir-bina-bir-asirlik-tarih.../
Bağımsız Objektif NRW Post Aktüel Post Gazetesi Ayasofya Cami