Türklerin Almanya’ya iş gücü göçünün başlamasının üzerinden 65 yıl geçti. Bu süreçte Avrupa’daki Türk toplumu ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda önemli başarılar elde etti. Hemşeri, kültür, eğitim eve dini derneklerin ardından iş insanları dernekleri de kuruldu.
Bu kuruluşlar, girişimcilerimizin ekonomik gücünü bir araya getirmek, ortak sorunlarına çözüm üretmek, sektörlerin gelişmesini desteklemek ve topluma katkı sağlamak amacıyla ortaya çıktı.
Ancak bugün önemli bir soruyla karşı karşıyayız:
İş insanları derneklerimiz, kuruluş amaçlarını yerine getirebilecek çalışma sistemlerine ve profesyonel kapasiteye ne kadar sahip?
TÜZÜKLERDEKİ AMAÇLAR ÇALIŞMALARIMIZA NE KADAR YANSIYOR?
Almanya’daki Türk iş insanları derneklerinin tüzüklerinde önemli sorumluluklar bulunuyor.
Mesleki eğitimi ve istihdamı desteklemek, girişimciliği geliştirmek, işletmelerin sorunlarını kamu kurumlarına taşımak, ekonomik araştırmalar yapmak, sektörel çalışma grupları oluşturmak, yasal düzenlemelere görüş bildirmek ve Türk-Alman ekonomik ilişkilerini güçlendirmek bunlardan bazıları.
Bu görevlerin hiçbiri yalnızca toplantı, yemek veya protokol ziyaretleriyle yerine getirilemez.
Her biri planlama, uzmanlık, koordinasyon, takip ve süreklilik gerektiriyor.
Peki, kaç derneğimiz tüzüğünde yazan amaçlar doğrultusunda düzenli çalışma programları hazırlıyor? Kaçı üyelerinin ve sektörlerin sorunlarını araştırarak somut çözüm projeleri geliştiriyor?
İlk iyileştirme çalışması tam da burada başlamalıdır.
Dernekler mevcut faaliyetlerini kuruluş amaçlarıyla karşılaştırmalı, eksik kalan alanları belirlemeli ve uygulanabilir yıllık hedefler oluşturmalıdır.
Çünkü tüzüklerde yazan amaçlar, ancak gerçek çalışmalara dönüştüğünde anlam kazanır.
PROFESYONELLİK EKSİKLİĞİNİ AŞAMALI İYİLEŞTİRMELERLE GİDERMELİYİZ
Bana göre Avrupa’daki Türk iş insanları derneklerinin önemli bir bölümünde geliştirilmesi gereken en temel alan, profesyonel ve sürdürülebilir çalışma sistemleridir.
Profesyonel sekreterya eksikliği, uzman kadroların yetersizliği, stratejik planlama ve koordinasyon sorunları, proje takibindeki eksiklikler ve yönetimler değiştiğinde çalışmaların kesintiye uğraması dikkatle değerlendirilmelidir.
Birçok dernekte faaliyetler, kendi şirketlerini yöneten gönüllü yöneticilerin ayırabildiği zamanla sınırlı kalabiliyor.
Gönüllülük değerlidir. Ancak günümüzün ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlarına yalnızca gönüllü çabalarla cevap verebilmek giderek zorlaşıyor.
Profesyonel sekreteryası, uzman desteği, düzenli çalışma programı ve takip sistemi bulunmayan bir dernek, tüzüğündeki kapsamlı görevleri nasıl yerine getirebilir?
Elbette bütün derneklerin bir anda profesyonel kadrolar oluşturmasını bekleyemeyiz.
Ancak her kuruluş kendi imkanları ölçüsünde iyileştirme çalışmalarına başlayabilir.
Benzer amaçlara sahip dernekler ortak sekreterya, ekonomik araştırma, danışmanlık ve proje koordinasyon birimleri oluşturabilir. Böylece maliyetler paylaşılırken çalışma kapasitesi geliştirilebilir.
Gönüllü yönetim ile profesyonel çalışma birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olmalıdır.
Önemli olan büyük kadrolar kurmak değil, mevcut imkanlarla daha düzenli ve verimli çalışmayı başlatmaktır.
TOPLANTILARDAN SOMUT SONUÇLARA GEÇMELİYİZ
Bugün iş insanları derneklerinin kamuoyuna yansıyan faaliyetlerinde toplantılar, yemekler, protokol ziyaretleri ve sosyal organizasyonlar önemli yer tutuyor.
Bunlar ilişkilerin gelişmesi açısından gereklidir. Ancak tek başlarına bir derneğin kuruluş amaçlarını gerçekleştirdiğini göstermez.
Toplantı yapmak bir faaliyettir. Başarı ise o toplantıdan hangi sonuçların çıktığıdır.
Hangi ekonomik sorun çözüldü? Hangi girişimci desteklendi? Hangi sektörel araştırma hazırlandı? Hangi kamu kurumuna somut öneri sunuldu?
Bu noktada yapılacak iyileştirme son derece açıktır.
Önemli toplantıların ardından alınan kararlar kayıt altına alınmalı, sorumlular belirlenmeli, uygulama takvimi hazırlanmalı ve sonuçlar takip edilmelidir.
Derneklerin yıllık faaliyet raporlarında yalnızca düzenlenen organizasyonlar değil, üyelerine ve topluma sağladıkları somut katkılar da yer almalıdır.
Dernek başkanlığı bir prestij makamı değil, sorumluluktur. Asıl başarı, kişisel görünürlükten çok kalıcı değer oluşturabilmektir.
ALMANYA’DAKİ KURUMSAL MODELLERDEN YARARLANABİLİRİZ
Almanya’da BVMW gibi iş dünyası kuruluşları, profesyonel kadroları, bölgesel temsil ağları, uzmanlık birimleri ve ekonomik politika çalışmalarıyla önemli bir organizasyon örneği sunuyor.
Elbette Türk iş insanları derneklerinin aynı büyüklükte veya bütçede olması beklenemez.
Ancak görev dağılımı, çalışma grupları, proje takibi, sektörel uzmanlık ve hesap verebilirlik gibi uygulamalar farklı büyüklükteki kuruluşlara uyarlanabilir.
Bu nedenle her derneğin kendi kapasitesine uygun bir iyileştirme programı hazırlaması gerekir.
Mesele bir anda kurumsallaşmak değil, kurumsallaşmaya giden yolu doğru iyileştirmelerle açabilmektir.
TOPLUMUN VE SEKTÖRLERİN DEĞİŞEN İHTİYAÇLARI ÇALIŞMALARIMIZIN MERKEZİNDE OLMALI
Bence üzerinde en fazla durmamız gereken konu budur.
Avrupa’daki Türk toplumunun ve işletmelerimizin ihtiyaçları artık 20-30 yıl öncesinden çok farklı.
Artan maliyetler, finansmana erişim sorunları, nitelikli personel eksikliği, dijitalleşme, yapay zeka, ağırlaşan rekabet koşulları ve şirketlerin gelecek nesillere devri, işletmelerimizin geleceğini doğrudan etkiliyor.
Gençlerimiz mesleki eğitim, girişimcilik ve istihdam alanlarında yeni fırsatlara ihtiyaç duyuyor.
Peki, iş insanları derneklerimiz bu sorunların hangilerine yönelik düzenli ve kalıcı çözüm çalışmaları yürütüyor?
Derneklerin çalışma programları artık yalnızca geleneksel faaliyetlerden oluşmamalıdır.
Üyelerin sorunlarını araştıran, sektörlerin geleceğini değerlendiren, mesleki eğitim ve girişimcilik projeleri geliştiren, üniversitelerle, ticaret odalarıyla ve kamu kurumlarıyla ortak çalışmalar yürüten bir anlayış güçlendirilmelidir.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin tek başlarına karşılamakta zorlandıkları ihtiyaçlar için ortak çözümler geliştirilmelidir.
Bunun ilk adımı, üyelerin ve sektörlerin ihtiyaçlarını düzenli olarak belirlemek ve çalışma önceliklerini bu sonuçlara göre güncellemektir.
Güçlü bir iş insanları derneği, yalnızca üyelerini temsil eden değil, onların sorunlarını çözmeye çalışan ve geleceğe hazırlanmalarını sağlayan kuruluştur.
İYİLEŞTİRME, ÖLÇME VE GELİŞTİRME SÜREKLİ OLMALI
İş dünyasında şirketlerimizin faaliyetlerini hedeflerle, bütçelerle, verimlilikle ve sonuçlarla değerlendiriyoruz.
Aynı anlayışı dernek çalışmalarımıza da taşımalıyız.
Her dernek yıllık hedeflerini, öncelikli projelerini ve çalışma programlarını belirlemeli; yıl sonunda nelerin gerçekleştirildiğini değerlendirmelidir.
Bu değerlendirmeler eksiklikleri ortaya çıkarmakla sınırlı kalmamalı, bir sonraki yılın iyileştirme programına da temel oluşturmalıdır.
Başarılı uygulamalar geliştirilmeli, sonuç vermeyen çalışmalar yeniden gözden geçirilmelidir.
Çünkü kurumsallaşma bir günde gerçekleşmez.
Önce mevcut durumu değerlendirmeli, ardından çalışma sistemlerini iyileştirmeli, profesyonelleşmeyi geliştirmeli ve zaman içerisinde kalıcı kurumsal yapılara ulaşmalıyız.
Bu süreçte en önemli konulardan biri de devamlılıktır.
Başkanlar değişebilir, yönetim kurulları yenilenebilir. Ancak başlatılan projeler, oluşturulan çalışma sistemleri ve kazanılan tecrübeler kaybolmamalıdır.
SONUÇ: ÖNCE İYİLEŞTİRME, SONRA GÜÇLÜ KURUMSAL YAPILAR!
Avrupa’daki Türk toplumu 65 yılda büyük bir ekonomik tecrübe ve girişimcilik birikimi oluşturdu.
Ancak bireysel başarılarımızı aynı ölçüde güçlü ve sürdürülebilir kurumlara dönüştürebildiğimizi söylemek kolay değil.
Bu nedenle bugün önceliğimiz daha fazla dernek kurmak veya mevcut kuruluşları yalnızca eleştirmek olmamalıdır.
Önceliğimiz, mevcut derneklerin eksikliklerini belirlemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda sürekli iyileştirme çalışmalarını başlatmak olmalıdır.
Profesyonel sekreterya, uzman kadrolar, stratejik planlama, koordinasyon, proje takibi, ölçülebilir hedefler ve hesap verebilirlik bu iyileştirme sürecinin temel alanlarıdır.
Ancak bütün bunlardan daha önemlisi, toplumun ve sektörlerin güncel ihtiyaçlarına gerçek çözümler üretilmesidir.
Bugüne kadar gönüllü emek veren insanların katkıları değerlidir. Şimdi bu emeği daha etkili, daha verimli ve daha kalıcı hale getirecek çalışma sistemlerini geliştirme zamanıdır.
Artık kaç toplantı düzenlediğimizi değil, bu toplantılardan hangi projelerin çıktığını; kaç protokol ziyareti yaptığımızı değil, hangi sorunların çözümüne katkı sağladığımızı konuşmalıyız.
65 YILLIK BİR GEÇMİŞİN ARDINDAN AVRUPA’DAKİ TÜRK İŞ DÜNYASININ EN BÜYÜK İHTİYACI, DAHA FAZLA UNVAN VE TOPLANTI DEĞİL; SÜREKLİ İYİLEŞEN, PROFESYONELLEŞEN, TOPLUMA VE EKONOMİYE DEĞER KATAN KURUMLARDIR!
Çünkü iyileştirme olmadan gelişme, gelişme olmadan profesyonelleşme, profesyonelleşme olmadan da sürdürülebilir kurumsallaşma mümkün değildir.
Volkan Aydın
Frankfurt