Açılış konuşmasını Avrupa Parlamentosu milletvekili İlhan Kyuchyuk’un yaptığı konferansta, Vatan Uluslararası Ahıska Türkleri Derneği temsilcileri Fuad Pepinov ve Ansar Usmanov, bağımsız uzman Dr. Zora Popova ve BM Azınlık Meseleleri Özel Raportörü Prof. Nicolas Levrat konuşmacı olarak yer aldı.
Konuşmalarda, Gürcistan’ın 1999’da Avrupa Konseyi’ne katılırken verdiği geri dönüş taahhüdünü yerine getirmekte yetersiz kaldığı vurgulandı. Resmî verilere göre 58 bin başvuruya rağmen sadece 10 bin kişinin şartlı vatandaşlık alabildiği, 2017 itibarıyla ise yalnızca 99 kişinin fiilen geri dönebildiği belirtildi. 2007’de kabul edilen “Geri Dönüş Yasası” ise karmaşık prosedürleri nedeniyle eleştirildi.
Konferansta, Avrupa Birliği ve uluslararası fonların sürece katkısı da tartışıldı. Hukuki ve idari destekler, altyapı ve yerleşim projeleri, dil ve entegrasyon programları, ekonomik destekler ve sivil toplum girişimlerinin desteklenmesinin geri dönüşü kolaylaştıracağı ifade edildi. Katılımcılar, bu sürecin hem tarihî bir adalet meselesi hem de Gürcistan’ın Avrupa standartlarına uyumunun ölçütlerinden biri olduğunu belirtti.
