Biga doğumlu 57 yaşındaki Demirkol, koleksiyonunu oluşturma hikayesini, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 88'inci yıl dönümü dolayısıyla AA muhabirine anlattı.
Nutuk'un, Atatürk tarafından 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Cumhuriyet Halk Fırkası'nın İkinci Büyük Kongresi'nde okunduğunu hatırlatan Demirkol, eserin ilk baskılarının Osmanlı Türkçesiyle yayımlandığını belirtti.
Koleksiyonculuğa 1995 yılında başladığını anlatan Demirkol, bir arkadaşıyla orijinal baskıları toplamaya karar verdiklerini söyledi.
Demirkol, arkadaşının yaklaşık 150 nüshaya ulaştığını, kendisinin ise 52 eseri bir araya getirdiğini ifade ederek, "Eserleri suya ve yüksek basınca dayanıklı özel koruma çantalarında saklıyorum. Zamanı geldiğinde yeni nesiller görsün, ders çıkarsın diye bu eserleri ilgili kurumlara hibe edeceğiz." diye konuştu.
- Koleksiyonun en özel parçası Hasan Basri Çantay'a ait
Ali Demirkol, koleksiyonundaki en nadide eserlerden birinin, Atatürk tarafından 1. Dönem Balıkesir Milletvekili Hasan Basri Çantay için özel olarak hazırlatıldığı belirtilen iki ciltlik Nutuk olduğunu söyledi.
Ankara'daki bir koleksiyonerden temin ettiği eserin, milletvekillerinin kolay taşıyabilmesi amacıyla iki cilt halinde hazırlandığını belirten Demirkol, Viyana'da Türk Tayyare Cemiyeti tarafından taş baskı tekniğiyle basılan nüshanın sınırlı sayıda üretildiğinin tahmin edildiğini dile getirdi.
Söz konusu eserden koleksiyonunda iki takım bulunduğunu aktaran Demirkol, şunları kaydetti:
"Üzerinde 'Balıkesir Mebusu Hasan Basri Beyefendi'ye' ibaresi yer alıyor. Sayfalarda Hasan Basri Çantay'ın kendi el yazısıyla altını çizdiği bölümler ve aldığı notlar var. İkinci takım biraz yıpranmış durumda. Orijinalliğini bozmadan restore ederek onu da koruma altına alacağım. Bu notları tek tek inceleyip günümüz Türkçesine aktarmayı planlıyorum."
- Nüshalardan birinde 10 harita eksiksiz bulunuyor
Demirkol, koleksiyonundaki eserlerin basım özelliklerine de değinerek, 1927 tarihli nüshalarda Arap harflerinin kullanıldığını ve kitapların sağdan sola açıldığını söyledi.
Nutuk'un Latin harfleriyle ilk kez 1934 yılında üç cilt halinde yayımlandığını belirten Demirkol, koleksiyonundaki nüshaların basım ve cilt özelliklerinin birbirinden farklı olduğunu ifade etti.
Demirkol, Nutuk'un arka bölümünde yer alan haritaların da büyük önem taşıdığını belirterek, koleksiyonundaki nüshalardan birinde 10 haritanın eksiksiz bulunduğunu bildirdi.
Haritalarda Dumlupınar ve Sakarya Meydan Muharebeleri gibi tarihi gelişmelere ilişkin cephe hareketleri ile işgal kuvvetlerinin mevzilerinin gösterildiğini anlatan Demirkol, bunların günümüz alfabesiyle yeniden düzenlenerek gençlerin incelemesine sunulması gerektiğini kaydetti.
- "Nutuk bir milletin varoluş belgesidir"
Nutuk'un Cumhuriyet'in kuruluş sürecini anlamak açısından önemli bir kaynak olduğunu belirten Demirkol, eserin yeni nesillere aktarılması gerektiğini ifade etti.
"Nutuk sıradan bir kitap değildir." diyen Demirkol, şunları söyledi:
"Bir ülkenin varoluşunun, bir devrimin yazılı hale gelmiş belgesidir. Bu kıymeti bizim de çok iyi anlamamız gerekiyor. Okuma alışkanlığımız zayıf olabilir ama bugün 22 saatlik sesli kitap olarak bile dinlenebiliyor. Ben uzun yolculuklarımda mutlaka dinlerim. Nutuk'u okumadan, anlamadan bu ülkenin kıymetini bilmek imkansızdır. Bu vatan çok büyük bedeller ödenerek kuruldu. Atatürk'e ve Cumhuriyetimize sahip çıkmalıyız."
Muhabir:Ahmet Tunç / AA
