Törende konuşan ADD Başkanı Yelda Acar, kurucu ve onursal başkanları Mahmut Telli’yi kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşadıklarını belirterek, “Daha iki ay önce eşi, öğretmen Songül Karlı’yı anmak için burada toplanmıştık. Şimdi aynı acıyı yeniden yaşıyoruz. Çok üzgünüz.” dedi.
Abdullah Eldelekli ise hayatının en zor konuşmasını yaptığını ifade ederek, Mahmut Telli ile Ankara yıllarında tanıştıklarını, o gün başlayan dostluklarının Almanya’da da devam ettiğini söyledi. Birlikte birçok projede yer aldıklarını, ADD’nin kuruluşunda omuz omuza çalıştıklarını ve Hessen Türk toplumunda önemli görevler üstlendiklerini dile getirdi. “Çok iyi bir arkadaş, sırdaş ve kardeştik. Şimdi kendisini sonsuzluğa uğurluyoruz. Yüreğim dayanmıyor. Hepimizin başı sağ olsun.” sözleriyle duygularını paylaştı.
Frankfurt Başkonsolosu İlknur Akdevelioğlu da Mahmut Telli ile görev süresi içerisinde kısa bir tanışıklıkları olduğunu belirterek, “Eşi Songül öğretmeni 24 Kasım Öğretmenler Günü vesilesiyle ziyaret etmiş, toplum adına elini öpmüştüm. Çok kıymetli, müstesna bir aileyi kaybettik. Hepimizin başı sağ olsun.” dedi.
TMMB Başkanı Demir Ceylan konuşmasında, Mahmut Telli’nin yalnızca ailesi için değil, Avrupa’daki Türk toplumu ve TMMB camiası için de büyük bir kayıp olduğunu vurguladı. “Bugün yalnızca bir mühendisi uğurlamıyoruz, derneğimizin temelini atan ulu çınarlardan birini ebediyete uğurluyoruz.” diyen Ceylan, Telli’nin mühendisliği sadece teknik bir meslek olarak görmediğini, bilimin ışığında halk yararına ve vatan sevgisiyle yapılması gereken bir görev olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi ekolünden gelen disiplinin onu NATO ve ABD’deki önemli mühendislik platformlarına taşıdığını belirten Ceylan, Mahmut Telli’nin 1985 yılında Almanya’da “Yılın Mühendisi” seçildiğini hatırlattı. Bunun Türk mühendislerinin başarısını dünyaya kanıtlayan tarihi bir başarı olduğunu söyledi. Darmstadt Teknik Üniversitesi’nde yalnızca teknik bilgi vermediğini, aynı zamanda genç mühendislere dürüstlük, liyakat ve Cumhuriyet değerleri aşılayan bir eğitimci olduğunu vurguladı.
TMMB’nin bugün güçlü bir meslek örgütü haline gelmesinde Mahmut Telli ve arkadaşlarının büyük emeği olduğunu belirten Ceylan, üç dönem boyunca yürüttüğü başkanlık görevi sırasında derneğin ufkunu genişlettiğini söyledi. Dışişleri Bakanlığı tarafından “Örnek Kıdemli Vatandaş” ilan edilmesinin, Türk toplumuna sunduğu bilgelik ve rehberliğin en anlamlı göstergelerinden biri olduğunu dile getirdi. Hayatı boyunca Atatürk ilke ve devrimlerini savunduğunu belirterek, “Bizler onun yolunda yürümeye devam edeceğiz.” dedi.
Törende en duygusal konuşmalardan birini ise oğlu Cem Telli yaptı. Önce annesini, şimdi de babasını kaybetmenin acısını yaşadığını söyleyen Cem Telli, konuşması sırasında gözyaşlarına hâkim olamadı. Konuşmanın devamını Yelda Acar devraldı. Cem Telli’nin sözlerinde, babasının Atatürk’e duyduğu derin bağlılık ve yaşam anlayışı öne çıktı.
“Atatürk’ün vefatı sırasında Türkiye ağlarken babam dünyaya gözlerini açtı. Bu nedenle doğum gününü hiçbir zaman kutlamazdı; ona göre o gün kutlama değil, anma günüydü.” diyen Cem Telli, babasının Atatürk mirasını taşıma sorumluluğunu hayatı boyunca hissettiğini anlattı. Titiz disiplinini “titanyum sertliğinde” sözleriyle tarif eden Cem Telli, babasının farklı kıtalarda mühendislik yaptığını, öğrenciler yetiştirdiğini ve TMMB ile ADD’nin kurucuları arasında yer aldığını söyledi.
Mahmut Telli’nin yalnızca başarılı bir mühendis değil, aynı zamanda şair ruhlu bir insan olduğunu ifade eden Cem Telli, onun kelimeleri büyük bir özenle seçtiğini belirtti. Hayat hikâyesini anlattığı kitabına, yetmişli yaşlarında yazdığı bir şiirin adını verdiğini söyledi. Babasının en ağır kayıplardan sonra bile hayata yeniden tutunmayı bildiğini ve bunu çevresindekilere de öğrettiğini anlattı.
“Babam bana sevgiyle acının aynı kalpte yaşayabileceğini ve iyi bir insanın kendisini başkalarına adayacağını öğretti.” diyen Cem Telli, konuşmasını, “Baba, sonunda anneme kavuştun, oğlun Cenk’in yanındasın. Kitabında dediğin gibi hikâye bitmiyor, sadece yeniden başlıyor. Huzur içinde uyu babacığım.” sözleriyle tamamladı.
Fatma Weber de Mahmut Telli ile aynı meslekte çalıştıklarını belirterek, ondan çok şey öğrendiğini söyledi. Kendi kararlarını vermeyi ve özgüvenli olmayı ondan öğrendiğini ifade eden Weber, Telli’nin birçok Türk gencinin eğitim almasına destek olduğunu, iş bulmalarına yardımcı olduğunu ve pek çoğuna adeta babalık yaptığını anlattı. “Ömrümün sonuna kadar ona minnettar kalacağım.” dedi.
Konuşmaların ardından Neu-Isenburg Din Görevlisi Mustafa Güler Kur’an-ı Kerim okudu. Tören sonunda Mahmut Telli’nin yaşam öyküsünden anekdotlar, konuşmalar ve yazıların yer aldığı, eşi Songül Telli’ye ithaf ettiği Her Şey Yeniden Başlasa adlı kitabı katılımcılara dağıtıldı.
Merasim sonrasında yapılan ikram sırasında her masada Mahmut Telli ile ilgili anılar paylaşıldı. Hüzün dolu geçen buluşma, aynı zamanda ortak geçmişe sahip insanları yeniden bir araya getiren anlamlı bir veda töreni oldu.
Hamide KÜCÜKLER / Offenbach
