Bazı ölümler vardır, yalnızca bir insanın hayatını sona erdirmez; bir milletin yüreğinde derin bir boşluk bırakır. Bazı vedalar vardır ki aradan yıllar geçse de unutulmaz.

10 Kasım 1938…Saat dokuzu beş geçe…

Dolmabahçe Sarayı'nda bir saat durdu. Anadolu'nun dört bir yanında insanlar sustu, gözler doldu, başlar öne eğildi. Türkiye, yalnızca büyük bir devlet adamını değil, bağımsızlık mücadelesinin önderini ve Cumhuriyet'in kurucusunu kaybetti.

Mustafa Kemal Atatürk, hayata gözlerini yumduğunda ardında yalnızca bir ülke değil, yokluklar içinden doğan bir bağımsızlık mücadelesi bıraktı. İşgale uğramış, yorgun düşmüş bir millete yeniden ayağa kalkabileceğini gösterdi. Dağılmış bir imparatorluğun küllerinden, egemenliğin millete ait olduğu yeni bir devletin temellerini attı.

Atatürk'ü anlamak, yalnızca fotoğraflarının önünde saygıyla eğilmek değildir. Onu anlamak; bağımsızlığın değerini bilmek, aklın ve bilimin ışığından ayrılmamak, Cumhuriyet'e sahip çıkmak ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluğumuzu unutmamaktır.

Aradan yıllar geçti, kuşaklar değişti, şehirler değişti. Ama 10 Kasım geldiğinde aynı sessizlik ülkenin üzerine yeniden çöker. Saat dokuzu beş geçe sirenler çalar; hayat bir anlığına durur. İnsanlar susar, başlar öne eğilir. Geçmişle bugün, birkaç dakikalık sessizlikte yeniden buluşur.

Ve biz her 10 Kasım'da bir kez daha anlarız ki:

İnsanlar ölür, ömürler tükenir, zaman geçer. Ama bir milletin kaderini değiştiren fikirler, o milletin hafızasında yaşamaya devam eder.

Saat dokuzu beş geçe…

Bir millet susar, bir millet düşünür. Ama o birkaç dakikalık sessizlik, yalnızca bir anma törenine dönüşmemelidir. Hepimiz elimizi başımızın arasına koyup kendimize şu soruyu sormalıyız:

Atatürk'ün bizlere emanet ettiği Cumhuriyet'i nereden nereye getirdik? Onun hayalini kurduğu çağdaş, özgür, eğitimli ve aydınlık ülke idealine ne kadar yaklaşabildik?

Belki de 10 Kasım, yalnızca geçmişe duyduğumuz özlemi değil, bugüne dair sorumluluklarımızı da hatırladığımız bir öz eleştiri günü olmalıdır. Çünkü Atatürk'ü gerçekten anmak, onun eserini korumak kadar, Cumhuriyet'i daha ileriye taşıyabilmek için kendimizi sorgulamaktan da geçer.

Rahat uyu Atam…

Adın hafızamızda, mücadelen yolumuzda, Cumhuriyet'in emaneti omuzlarımızdadır.

Saygı, minnet ve özlemle…

İbrahim Alisinanoğlu-10.11.2026